Szukaj

o linorycie

Linoryt to technika grafiki artystycznej pomiędzy stemplem a drzeworytem.

Linoleum, wykładzina ze sprasowanego korka i oleju, wymyślona pod koniec XIX w żeby w higieniczny sposób chronić podłogi, szybko zafascynowało artystów i rzemieślników. Zastąpili nim twarde drewno, w którym dłubał Dürer i kolejne pokolenia drzeworytników. 

Pojedyncza odbitka, samodzielnie wykonana i sygnowana przez artystę, ma wartość kolekcjonerską. Grafiki są odbijane z jednej, ręcznie wyciętej matrycy, ale niedoskonałości lub zaplanowane kreatywne zabiegi sprawiają, że każda jest inna, dlatego każda odbitka graficzna jest uznawana za oryginał (w przeciwieństwie do tzw. inkografii / gilcee czyli cyfrowych wydruków z komputera i reprodukcji dzieł).



PROCES TWÓRCZY

Linoryt to technika druku wypukłego, w której rysunek jest wycinany za pomocą specjalnych dłut w linoleum, tworząc matrycę drukarską. Powierzchnie wycięte, wklęsłe, nie są pokrywane farbą a to, co pozostanie, wypukłe, przyjmuje farbę i jest następnie odbijane na papierze. Cały proces twórczy w linorycie to nieustająca koncentracja na proporcjach między tym, co pozostanie białe a co pokryje farba i jak będzie wyglądał obraz odbity, który jest też lustrzanie odwrócony. Grafika warsztatowa powstaje więc w głowie, jest dialogiem z własnym wyobrażeniem a oporną materią dłut, gęstych farb i kapryśnego papieru.




Matrycę pokrywa się farbą drukarską za pomocą specjalnego wałka, który musi być odpowiednio masywny i idealnie gładki. Ja najchętniej używam wałka, który moja Mama przywiozła ze swoich artystycznych wojaży po Danii w latach 90’tych. To solidny wałek z żeliwną rączką.

Odbitka powstaje przez przyłożenie do matrycy papieru i odbicie wyciętego wzoru pod naciskiem. Często robię to ręcznie, co wymaga pewniej siły rąk i bicepsu. 

Linoryt to ręczna praca. Sama ostrzę swoje narzędzia, papier tnę nożem do listów, kartka po kartce, żeby zachować wystrzępione krawędzie.

Używam też prostej, profesjonalnej prasy do grafiki artystycznej, która daje inne rozłożenie farby niż przy odbijaniu za pomocą kostki. Prasa jest całkowicie mechaniczna i ma kapryśny charakter, co bardzo mi odpowiada bo nigdy się nie nudzę tworząc odbitki.

Pierwszy moment oderwania odbitki próbnej od nowej matrycy jest zawsze bardzo ekscytujący.

Odbitki próbne mają często nieduże błędy techniczne, niespodzianki i smaczki, więc są gratką dla kolekcjonerów. Ja sama rzadko się ich pozbywam.
Każda odbitka przechodzi przez moje ręce, od stworzenia matrycy, przez wycięcie papieru po nałożenie farby i odbijanie.

Suche grafiki sygnuję i przechowuję w specjalnych pudełkach. Oprawiam je też samodzielnie w ramy.




JAK KOLEKCJONOWAĆ LINORYTY

Linoryty (a także dzieła stworzone w innych technikach grafiki artystycznej) mogą być wieszane na ścianach ale także kolekcjonowane jak antykwaryczne ryciny.

Odbitki graficzne powstają najczęściej w limitowanych nakładach, największe nakłady to kilkadziesiąt sztuk ponieważ po pewnym czasie matryca ulega zużyciu. Oczywiście z matrycy twórca może drukować kilka nakładów, np. zmieniając kolory lub nawet ingerując w samą matrycę.
Istnieją też nakłady otwarte czyli takie, które nie mają z góry założonej liczby odbitek.
Wszystkie informacje o grafice, ważne dla kolekcjonera znajdują się w podpisie, umieszczanym na przodzie pracy.

Liczby informują o wielkości nakładu i kolejnym numerze odbitki. Obok znajduje się też zazwyczaj tytuł, podpis i data.

Z reguły artysta dokonuje subiektywnej oceny odbitek i te, które najbardziej go satysfakcjonują (w tej technice każda odbitka jest nieco inna) są oznaczane numerami 1 - 5 a nawet 1 - 20. Takie odbitki zazwyczaj pozostają w pracowni artysty a w przyszłości osiągają wysokie ceny.

Odbitki graficzne często mają spory margines papieru wokół samego obrazu. Dzięki temu w wypadku wymiany ramy uszkodzeniu ulega papier a nie sam wydrukowany obraz.


Moje oznaczenia nakładu:
10/25 - 10 odbitka z nakładu 25
A/P C/P - Artist Proof i Color Proof to odbitki próbne, będące wzorem dla całego nakładu.
T/P - odbitka próbna

EKSPONOWANIE I PRZECHOWYWANIE GRAFIK

Grafika artystyczna jest wykonywana specjalnymi farbami / tuszami na odpowiednich papierach - w linorycie są ta papiery zawierające w składzie bawełnę lub japońskie bibuły z

Zasadniczo są odporne na światło jednak nie zalecam bezpośredniej ekspozycji w słońcu, zwłaszcza odbitek na ciemnym tle.
Grafiki na bibule japońskiej, która jest półprzezroczysta, wymagają specjalnej oprawy.




Koszyk

czekam na Twoje zamówienie...

Zamów coś!